Bockbier is die plakkerige zoete zooi die grote fabrieken ieder jaar weer een weekje eerder het bierschap inslingeren. Een gemiste kans voor een van de weinige in onze ogen échte Nederlandse bierstijlen/ tradities. Daarom brengen wij al jaren de Blackbock op de markt en ook dit jaar is hij weer erg smaakvol!
1. Blackbock is niet zoet
Zoete bocken zijn er er al genoeg op het schap en dus zoeken wij een totaal andere balans in ons bockbier. Natuurlijk zit er een volle tussenlaag van de mout in dit bier – dat past immers bij de stijl én het seizoen. Daarbovenop voert niet de kristalsuiker maar juist de gebrandde smaak van de mout de boventoon, die de subtiele bitters aanwakkert.
2. Blackbock is nét wat doordrinkbaarder
Door de knalvolle smaak van het bier hebben we het alcoholpercentage wat lager gehouden. Met 6% zit blackbock aan de onderkant van het spectrum van wat je bockbier mag noemen. Het grote voordeel is dat je er gerust één meer kan pakken dan anders en dus langer kan genieten.
3. Blackbock heeft een nieuw label
Na jarenlang gesierd te zijn met een potloodtekening van de Utrechtse JanisdeMan heeft de Blackbock eindelijk een makeover gehad door Jamie Nee, de illustrator die al sinds jaar en dag al het artwork maakt voor vandeStreek bier. Dit jaar was Jamie niet alleen onze illustrator maar ook onze Hopboer in het klophop project – voglend jaar wellicht een hopbock dan?
4. Blackbock zit blik en niet in fles
Misschien heb je het al gezien in jouw bierwinkel of slijterij maar steeds meer bier zit in blik tegenwoordig. Blik is namelijk beter voor het bier – er komt geen licht bij, veel minder zuurstof en dus blijft het langer vers. En ja nou kun je wel beginnen over overjarige bock die opgelegd is, maar geloof ons niets is zo lekker als vers bier – zo uit de tank!
5. Blackbock komt van een craft brouwerij
vandeStreek bier is een trotse onafhankelijke brouwerij die zonder groot geld achter zich naam maakt vanuit het midden van het land. Craft brouwerijen hebben vaak lokale impact doordat ze werkgelegenheid bieden en allerlei lokale initiatieven en toeleveranciers ondersteunen. Ook hoeven ze niet van aandeelhouders te besparen op ingredienten, er wordt immers gebrouwen wat ze zelf lekker vinden!
Overtuigd? Bestel je Blackbock bij jouw favoriete bierwinkel, speciaalzaak, slijter, caféóf in onze webshop!
Bockbier is een van de enige echte Nederlandse bierstijlen en de traditie om deze feestelijk te introduceren leeft nog volop bij vandeStreek bier. Ondanks dat de brouwers van de Blackbock geen traditioneel bockbier brouwen maar er een moderne twist aangeven wordt het bier dus wel ouderwets feestelijk onthaalt op 1 Oktober.
Bockbier is een uit Duitsland overgewaaide bierstijl die volledig vernederlandst is over de jaren. Al begin van de 20e eeuw won deze stijl in rap tempo aan populariteit. Het eerste hoogtepunt van dit typische seizoensbier ligt voor de tweede wereld oorlog. Tijdens de oorlog stond de productie een tijd stil en pas jaren er na werd trots geadverteerd met het feit dat het bockbier er weer was.
De meeste bockbieren die we in Nederland kennen worden echter nog niet zo lang gebrouwen. Vele zijn pas in de jaren 90 voor het eerst verschenen. Grote brouwerijen focussen vooral op de caramel en zoete smaak terwijl moderne Craft brouwerijen vaak spelen met de ingrediënten.
De Blackbock van vandeStreek bier uit Utrecht is geen uitzondering hierop. Het recept is gebaseerd op een traditionele bock maar een groot deel van de gecarameliseerde mouten is vervangen door gebrandde mout. Het bier heeft daarom bijna het karakter van een porter of stout. Ook wordt de blackbock wat lichter gebrouwen, met 6% alcohol, dan vele van zijn sitjlgezellen.
De nieuwe Blackbock wordt feestelijk ontvangen in het proeflokaal aan de brouwerij met naast de Blackbock ook een Doppel Weizenbock, vatgerijpt en niet vatgerijpt, én een door de brouwers gemaakte ijsbock versie van de blackbock. Deze heeft bijna dubbel het alcoholpercentage van het originele bier door een bevriezingsproces.
Blackbock is te bestellen voor alle slijterijen en horeca in Nederland op blik en op fust.
Met de zon die op je bol schijnt, heb je af en toe zin in iets anders dan bier. Dan is een fris en fruitige biercocktail hét drankje om van te genieten.
Een cocktail is al lang niet meer iets wat je in dure café’s drinkt met een pak aan. En ook niet per se met alcohol. Het Sneeuwwitje en de Radler kent inmiddels iedereen wel, maar er is nog veel meer mogelijk in de wereld van biercocktails. Helemaal nu bieren zelf ook steeds meer uitgesproken worden qua smaken, zoals bijvoorbeeld de Hazy Weekend met veel tropische fruit tonen, is het ontzettend leuk om te experimenteren met verschillende ingrediënten om een cocktail te vinden die perfect bij jouw smaak past.
Campingproof Een biercocktail is iets wat iedereen gemakkelijk zelf kan maken en waar je eigenlijk niet veel meer voor nodig hebt dan je normale keukengerei. Natuurlijk is het mooi om een echte shaker, een cocktaillepel en prachtige cocktail glazen te hebben, maar voor op de camping kan je prima uit de voeten door gewoon goed te roeren met je gewone lepel in je bierglas, want die heb je natuurlijk wel mee. Toch?
IJs Belangrijk in elke biercocktail is ijs. Veel ijs. Hoe meer ijs je namelijk gebruikt, hoe langzamer het smelt zodat je cocktail niet verwatert voordat je hem heb opgedronken.
Dorst gekregen? Wij helpen je alvast op weg met een aantal van onze favoriete recepten voor deze zomer!
Met je vrienden op het terras bier drinken is leuk. Wat nog leuker is, is om thuis een bierproeverij te houden. Je kunt ze nieuwe smaken laten ontdekken. Testen of ze inderdaad het bier dat ze zo lekker vinden uit de line-up kunnen halen. Hoe goed smaken alcoholvrije IPA’s eigenlijk? Je kunt bieren met dezelfde bierstijl vergelijken. Of juist verschillende bierstijlen naast elkaar proeven om te kijken wat er dan anders aan is. Mogelijkheden te over!
Stap 1: de voorbereiding Een thuisproeverij organiseren is simpel. Je kiest een thema (zie de inleiding) en haalt de benodigde bieren in huis. Eén fles of blik bier van 33 cl. is genoeg voor drie personen. We gaan namelijk proeven en daar gebruik je kleine hoeveelheden voor. Uiteraard heb je nog bier in huis voor na de proeverij, om na te genieten. Een vierde of vijfde bier van de proeverij in huis halen is dus slim; dan kunnen jij en je vrienden het bier dat jullie het lekkerst vonden naderhand echt drinken.
Zes verschillende bieren is voor een proeverij de max. Je wil namelijk de tijd nemen om elk bier rustig te proeven. En, na zes bier heb je al best wat indrukken achter de kiezen en ruik en proef je minder goed. Zeker als je dezelfde bierstijlen gaat proeven kan alles op elkaar gaan lijken.
Stap 2: bepaal de volgorde Bepaal alvast de volgorde waarin je de bieren wil schenken. Dat kun je doen op oplopend alcoholpercentage, maar meestal kies je een oplopende smaakintensiteit. Sommige zware bieren hebben een lagere smaakintensiteit dan lichtere bieren, namelijk. Je kun de bieren die je gaat serveren zelf al een keer proeven van te voren.
Stap 3: regel goede glazen Zorg dat je voor elke deelnemer een zelfde bierglas hebt. Dat schenkt namelijk makkelijk in; alles op dezelfde hoogte. Dat glas moet niet te groot zijn. vandeStreek heeft voor de proeverijen ook proefglaasjes van 15 cl. Anders doen witte wijnglazen het ook prima.
Stap 4: proefformulier of vrij babbelen? Je kunt de proeverij laagdrempelig inzetten en iedereen rustig laten ruiken en proeven, of je geeft de proevers wat meer houvast. Er zijn online verschillende proefformulieren te vinden waarmee je de structuur van je proeverij kunt aangeven. Met zo’n formulier neem je de proevers mee: eerst kijken, dan ruiken, dan pas proeven en als laatste je bevindingen noteren.
Stap 5: het proeven Als je mensen blind wil laten proeven, dat wil zeggen dat ze niet weten wat ze gaan drinken, dan is het handig de bieren op een plek in te schenken waar ze de bieren niet kunnen zien. Zo niet, dan kun je de glazen aan tafel vullen. Je serveert de bieren uit en laat ze kijken, ruiken en proeven.
De kleur van een bier kan wat zeggen over de smaak. Mensen denken vaak dat een donker bier zwaarder is dan een bleker bier. Dat hoeft niet: een tripel heeft een hoger alcoholpercentage dan een Schwarzbier bijvoorbeeld. Dus, laat je proevers eerst kijken naar het bier. Welke kleur heeft het? Is het helder of troebel? Heeft het veel of weinig schuim?
De tweede stap is ruiken. Dit is voor de ongeoefende proever al een lastige stap. Je kunt ze helpen door door te vragen. Als iemand iets fruitigs ruikt, is dat dan tropisch fruit? Of citrus? Of bosfruit? Als iemand iets kruidigs ruikt, is dat dan een gedroogd kruid, of juist vers? Ruiken ze koffie? Chocola? Et cetera. Bereid je voor door de bieren voor te proeven en te ruiken zodat je je vrienden kunt helpen.
De laatste stap is proeven. De geuren die naar boven komen bij het ruiken, zullen vaak ook als smaak terugkeren. Vraag je proevers eerst te focussen op de basismaken: zoet, zuur, bitter en zout. Vraag ze naar de intensiteit van die smaken. Op een schaal van één tot vijf: hoe zoet, zuur, bitter of zout is het? Ook hier vraag je naar de smaak: welk fruit, wat voor koffie, chocola, etc. Je kunt achter elkaar zes bieren laten proeven. Of je serveert je bieren uit in tweetallen, dan kunnen mensen de bieren vergelijken. Dat is leuk als je steeds twee dezelfde bierstijlen laat proeven. Of als je de verschillen tussen bierstijlen wil ontdekken, zoals bij een stout en porter, of een witbier en een Weizen. De smaak van verschillende hopsoorten bij IPA’s.
Hapje erbij? Serieuze bierproevers krijgen alleen droge crackers en water geserveerd bij hun bieren. Zo kunnen ze tussen elk bier hun smaak neutraliseren en elk volgend bier dus goed proeven. Het is natuurlijk ook fijn om bij het proeven wat te knabbelen te hebben. Zet dus vooral wat nootjes, of wat worst en kaas op tafel. Het zal de smaak van de bieren wel beïnvloeden, maar dat is ook weer een leuke test.
Laat je proevers eerst een slok nemen en het bier proeven, daarna een hap van de worst of de kaas, en daarna weer een slok bier. Zo kunnen ze vergelijken of en hoe het eten de smaak van het bier beïnvloedt, of misschien het bier de smaak van het eten. Voor de volgende proefavonden kun je de lat wat hoger leggen en gaan experimenteren: welke kaas of worst smaakt het best bij welk bier?
Vergeet het volgende niet: belangrijk is dat je plezier hebt en geniet van de bieren. Bedenk hoe je proevers erin staan. Ga pilsdrinkers niet ineens zure bieren voorzetten, of dikke chocoladestouts. Begin met een wit of een session IPA. Laat je vrienden rustig nieuwe smaken ontdekken. Of laat ze zien dat ze hun favoriete bier niet zomaar kunnen herkennen. Proef, ontdek, geniet!
vandeStreek bier heeft natuurlijk Playground non alcoholic IPA als vlaggenschip. Hoe zijn we daar nou op gekomen, wat zit er in en welke andere bieren brouwen we nog meer? Ieder bier heeft zijn eigen verhaal , dus ook die van vandeStreek bier.
Broeders Broeders is het eerste bier dat we sinds onze start in 2013 nog steeds brouwen en draagt natuurlijk de naam omdat het bier bedacht is door broers Sander en Ronald van de Streek. Broeders is een tarweblond vanwege zijn kleur en ingrediënten, een officiële bierstijl is het nog niet.
Het eerste recept van wat later Broeders werd, was ons 22e hobbybrouwsel. We hadden bij een hobbybrouwevent ingrediënten gewonnen en besloten met alles één bier te brouwen. Veel te veel Duitse hop voor in de whirlpool, lekker veel tarwe en een Amerikaanse gist. Er kwam een verrassend doordrinkbaar blond bier uit en de herinnering aan die hobbybrouwbatch deed ons besluiten dit bier in 2013 op de markt te brengen.
De ingrediënten die we wonnen waren gesponsord door Castle Malting en dat is nog steeds onze mouterij van voorkeur.
Hop Art In onze beginjaren zijn we één dag in de week minder gaan werken voor onze toenmalige werkgevers om aandacht te geven aan vandeStreek bier. Het eerste jaar kregen we die dagen nog niet vol met orders en brouwen dus toen er een mail binnenkwam van Casco, een kunstinstelling in Utrecht, met de vraag of we hun artist in residence wilden leren brouwen antwoordden we natuurlijk met een volmondig ja.
Tijdens de brouwdag kwamen we in contact met allerlei kunstenaars die langskwamen en zo realiseerden wij ons dat bier óók kunst is. Hop Art is een 5% West Coast IPA, met een frisse bitter en een aroma waarin je perzik en citroen kan ontdekken. We gebruiken klassieke hoppen die echt horen bij de eerste Amerikaanse IPA’s. Columbus is de bitterhop en Cascade en Citra maken het aroma. Tegenwoordig kunnen we Hop Art glutenvrij brouwen en dat doen we dus ook!
Hazy Weekend Hazy Weekend is onze New England IPA -zacht, fruitig en met knallend hoparoma. Toen we het brouwen van New England IPA’s (NEIPA) onder de knie hadden door het brouwen van verschillende specials, hebben we Hazy Weekend als vast bier aan onze lijn toegevoegd.
Hazy Weekend is vernoemd naar het moment dat we hem brouwen – altijd op maandag, als we nog een beetje hazy zijn van het weekend. Het bier is bedoeld om het weekend te vieren, welke dag van de week het ook is. >>
In Hazy Weekend speelt Amarillo hop altijd een belangrijke rol. Deze hop geeft in dit recept de smaak en geur van rijpe, zoete ananas. Daarnaast gaat er in elke batch voor 50% andere hop. Op de onderkant van elk blik lees je terug met welke hop er is gedryhopt in die batch.
Turf ’n Surf In Turf ‘n Surf komen land en zee bij elkaar en dat is te zien op het label. Jamie Nee, onze labelkunstenaar, heeft blauw en groen gekozen om dit duidelijk te maken en ook wát er op het label staat is overduidelijk land en zee. Turf ’n Surf is tot stand gekomen omdat Ronald van de Streek graag een tripel wilde toevoegen aan het assortiment. Sander was het daar niet direct mee eens dus werd er de stad ingetrokken om tripels te drinken. Niet per se een goed streven van een avond maar zoals te proeven is, is er tóch wat goeds van gekomen.
Rond middernacht zaten Sander en Ronald in Café West aan de Vleutenseweg in Utrecht en daar stonden peper en zoutmolen nog op tafel. Zo ontstond het idee om een tripel met zout te brouwen. Na wat mengen met een klassieke tripel en zout bleek het nog niet helemaal af te zijn. Opeens stond Ronald op en liep naar de bar om een rokerige whisky te bestellen. Een paar druppels gingen bij de tripel en zo werd het idee van de Turf ‘n Surf geboren.
Playground & Fun House Naast alle bieren met alcohol brouwen we natuurlijk ook bieren net een alcoholpercentage lager dan 0,5%. Deze bieren noemen we non alcoholic. We waren met Playground de eerste non alcoholic IPA in Nederland en hebben het ambacht sindsdien steeds meer verfijnd. Zo brouwen we naast de Playground ook Fun House – een New England IPA met minder dan 0,5% alcohol, een Grapefruit IPA en elk kwartaal proberen we wat nieuws uit in onze range specials.
Playground is ontstaan toen de vriendinnen van Sander en Ronald, toevalligerwijs, tegelijk zwanger waren. Er kwam een kratje Jever Fun in huis en ons brouwershart vroeg zich af waarom niemand veel hop in een non alcoholic bier deed. Die vraag bleef maar doorzingen en de zoektocht naar het ultieme non alcoholic bier was begonnen. De naam Playground slaat op bijna alles wat we bij vandeStreek bier doen – we houden van spelen en dat zie je terug in onze bieren, op onze social media en als je ons ergens tegenkomt.
Je kunt bier in verschillende verpakkingen kopen: fles, blik, stalen fust, plastic fust, cask en er zijn zelfs bieren in een zak te koop. Op zich maakt het niet uit waarin bier verpakt wordt, als de smaak maar is wat ‘ie moet zijn. En juist daar zijn de meningen over verdeeld. Wat smaakt nu het best? Bier uit fles? Bier uit blik? Bier van de tap?
Naast smaak zijn er andere overwegingen om voor een bepaald verpakkingsmateriaal te kiezen. De uitstraling van bier is belangrijk: daarom maken we voor elk bier een eigen etiket. En ook duurzaamheid is tegenwoordig een reden om voor een specifieke verpakking te kiezen. Alsof je als brouwer nog niet genoeg te kiezen hebt.
Vom fass Van oudsher wordt bier in het café vanuit het vat geschonken. En dat was in vroeger tijden echt vanuit een houten vat achter de toog. Nu zie je dat ook nog wel eens, maar dat is dan tijdens een speciaal evenement. De vaten van tegenwoordig zijn van staal of van plastic en worden met koolzuurdruk getapt. Er zijn ook cafés die tappen vanuit de cask, op de traditionele Engelse manier zonder koolzuurdruk: met een handpomp. Veel bierdrinkers zijn opgegroeid met bier van de tap. Vroeger (heel vroeger) was bier nog niet in de supermarkt te krijgen, laat staan dat er iets anders dan pils te drinken was. Bier dronk je dus van tap als je op café ging. En de meeste mensen geloven er heilig in dat bier van de tap beter smaakt dan van fles. Dat is een mooi uitgangspunt voor een proeverij. Kijk eens of je bij een café mag proeven tussen fust en fles of blik (of juist alle drie). Wel blind proeven, zodat je niet beïnvloed wordt. Wat smaakt beter?
Fles Bier is al jaren in fles te koop. Verschillende kleuren flessen, zelfs. Thuis drink je dus bier uit fles. Soms in een glas uitgeschonken, soms rechtstreeks uit de hals. Fles heeft een aantal nadelen. De eerste is het drinken uit de fles. Dat zorgt ervoor dat er veel koolzuur in je maag komt. Dus als je boert van bier, komt het daardoor. Beter is het om het bier uit te schenken in een glas. Dat vermindert de hoeveelheid koolzuur die in je maag komt. Het tweede nadeel van glas is dat het licht doorlaat, en dat beïnvloedt de smaak van het bier. En niet op een fijne manier. Hoe lichtdoorlatender het glas, hoe meer het de smaak beïnvloedt. De Amerikanen noemen het skunky, blijkbaar ruikt een stinkdier zo… Nederlanders herkennen vaak de geur van wiet. Je kunt het lekker vinden, maar het is geen geur die in bier thuishoort.
Bruine flessen beschermen het bier het best tegen licht, blauwe en groene flessen iets minder, en ‘blanke’ flessen het slechtst. Daarom wordt er aan bieren in doorzichtige flessen ook gemodificeerde hop toegevoegd zodat je niet die wietgeur krijgt.
Blik Blik laat geen licht door, daar zal je geen skunky bieren in tegenkomen. Daarom is blik ook steeds meer favoriet bij brouwers om hun bieren in te verpakken. In het begin waren bierdrinkers huiverig om bier in blik te kopen. Ze dachten dat het bier een metaalsmaak zou krijgen, maar de techniek is zo ver dat dat niet meer gebeurt. Qua uitstraling zijn er nog wel bierliefhebbers die blik associëren met goedkope halve liters pils van de onderste plank, maar die zijn meer en meer in de minderheid. Het ontwerp van de etiketten van de huidige brouwers geeft ook wel aan dat het kwaliteitsbier is.
Ook hier wordt er soms rechtstreeks uit het blik gedronken. Wat voor de fles geldt, geldt hier natuurlijk ook. Het bier uitschenken in een glas is beter voor je maag. Daarbij kun je het bier als je het uitschenkt veel beter ruiken, en dat is voor alle hoppige bieren echt een meerwaarde.
Duurzaamheid Qua duurzaamheid is de keuze minder makkelijk. Statiegeldflessen en metalen fusten zijn duurzaam, maar al die flessen en fusten moeten vervoerd en gereinigd worden. Wegwerpflessen worden in Nederland maar voor 70% gerecycled. Voor een kleine brouwerij zijn blikken dus de duurzaamste keuze. Er passen flink meer dozen op een pallet, het product is sneller koud in de koelkast en in welke afvalstroom ze ook terecht komen, ze zijn er makkelijk uit te halen en zijn helemaal recyclebaar. Daarom verpakt vandeStreek bier zoveel mogelijk in blik.
Er zijn vier basisingrediënten van bier, maar heel lang wist men dat niet. Pas toen Louis Pasteur in de 19e eeuw ontdekte dat gist de oorzaak was dat voedsel ging fermenteren was het laatste stukje van de puzzel bekend.
Geef het wat tijd…
Tegenwoordig onderscheiden we drie soorten gist: ondergist, bovengist, en wilde gist. Binnen die categorieën zijn er uiteraard weer verschillende varianten die verschillende smaken geven.
Wilde gist Wilde gist is de gist waar bier al eeuwen mee wordt gebrouwen. De gist die om ons heen leeft. Op houten balken, op het fruit in de fruitschaal, op de planten in de tuin, etc. We noemen deze gisten wilde gisten omdat de brouwers daar niets mee doen, ze laten ze begaan zoals ze al eeuwen deden. Dit wordt ook wel spontane vergisting genoemd. En zo geven ze al eeuwen smaak aan bieren die in bepaalde gebieden worden gebrouwen.
Bovengist Bovengisten worden zo genoemd omdat ze boven in de tank hun werk doen. Deze deken beschermt het wort tegen zuurstof en ongewenste microben, maar dat is niet fool proof. Bovengisten doen hun werk bij temperaturen tussen de 16 en 24 graden Celsius (sommigen zelfs tot 35 graden). Het schijnt dat deze gisten zijn ontstaan in maritieme streken in Schotland en Engeland.
Ondergist Ondergisten worden zo genoemd omdat ze naar de bodem zakken van de gisttank. Deze gisten zijn actief bij temperaturen van 7 tot 14 graden Celsius. Deze gisten kwamen van nature voor in bergachtige gebieden in Zuid-Duitsland en Tsjechië. Door de lagere temperatuur waarbij de gist werkzaam is, moet het wort langer lageren tot het rijp is. Het bier is wel verfijnder van smaak dan bieren met bovengisten, wordt gezegd.
De laatste jaren heeft één bierstijl een enorme vlucht genomen: de India Pale Ale, oftewel IPA. Het is niet meer weg te denken bij een cafébezoek of een feestje thuis. Er bestaan verschillende mythes over het ontstaan van dit heerlijke hopsap. Wat zeker is, is dat het een Engelse brouwer is geweest die de naam heeft bedacht en vermarkt: George Hodgson van de Bow Brewery.
De grote mythe is dat IPA gebrouwen zou zijn als bier om mee te nemen naar India, een voormalige kolonie van het Verenigd Koninkrijk. Dit verhaal is echter niet juist, er is tal van bewijs dat er allerhande bieren werden geëxporteerd naar de koloniën.
De IPA zoals we die nu kennen lijkt niet op de IPA van de 18e eeuw. Of het stevig gehopte bier bedacht is met de reis naar de Britse koloniën in het achterhoofd of dat het in eerste instantie voor de Engelse markt was gebrouwen is niet duidelijk. Wat wel bekend is, is dat de brouwers wisten dat je bier langer kunt bewaren als er (flink wat) hop in zit. En ook als het een hoog alcoholpercentage heeft trouwens, maar daar waren de Engelsen niet zo van gediend. Hop werd dus met name gebruikt voor de houdbaarheid van de bieren en niet per se voor de smaak.
Vandaag de dag Tegenwoordig zijn IPA’s juist wél gebrouwen voor die hopsmaak. Toen in de jaren ‘90 de craftbrouwerijen in Amerika begonnen te groeien, brouwden ze vooral Europees geïnspireerde stijlen. Toen ze een zeer hoppig bier brouwden, gingen ze de boeken in om te kijken onder welke stijl dit zou vallen – zo kwam het dat de term IPA nieuw leven werd ingeblazen.
Omdat het om de smaak van de hop gaat zijn IPA’s juist bieren die je zo vers mogelijk moet drinken. Dat verse is belangrijk als je de fruitigheid van de hoppen wilt ruiken en proeven. Hop vervliegt namelijk best snel, vandaar de korte THT-datum op sommige IPA’s. Daarna zijn ze nog prima te drinken, maar kan de brouwer de door hun gewenste hopgeur en -smaak niet meer garanderen.
Die nieuwe IPA is ontstaan aan de westkust van Amerika. Daarna is de stijl doorontwikkeld: tot Double IPA, Black IPA, Belgian IPA, Sour IPA, New England IPA, Non Alcoholic IPA, Session IPA, Triple IPA, etc. De brouwer heeft dankzij de grote variëteit aan hoprassen genoeg materiaal om mooie hop-forward bieren te brouwen. En als je er bijna helemaal doorheen bent, dan kweek je je eigen hopras en creëer je een groep hopboeren om het voor je te groeien. Toch?
Eén van de vier smaakmakers van bier is hop. Voor sommige brouwers dé smaakmaker. Bij vandeStreek bier brouwen we vaak hop-forward bieren; onze IPA’s Hop Art, Hazy Weekend, of Playground bijvoorbeeld. Meestal is er op de verpakking te vinden welke hopsoort er in onze bieren zit. Om maar even aan te geven dat de smaak van hop écht belangrijk is. Naast alle commerciële rassen die we gebruiken, hebben we ook ons eigen hopproject: Klophop.
Hopteelt Hop wordt verbouwd in de gematigde en koude zones van onze planeet: rond de 32e breedtegraad. Dat betekent dat er over de hele wereld ruimte genoeg is voor hop; het wordt verbouwd in Noord- en Zuid-Amerika, Europa en Nieuw-Zeeland en zelfs in Japan en Australië.
Ook in Nederland wordt hop verbouwd, maar ons kikkerlandje is van origine geen grote hopproducent zoals Duitsland of Tsjechië. De laatste jaren zijn de Verenigde Staten druk hop aan het verbouwen: daar komen veel smaakvolle innovatieve hoprassen vandaan.
Verschillende smaken Ieder gebied heeft traditionele hopsmaken die geassocieerd worden met de oude hoprassen en bierstijlen in dat gebied. Bij Duitsland en Tsjechië denken we meteen aan kruidigheid, Engelse hop is over het algemeen aards en Amerikaanse hoppen knallen van de citrus.
Oude wereld Net als bij wijn wordt er bij hop gesproken over de oude en de nieuwe wereld. De Saaz hop is bijvoorbeeld een hop uit de oude wereld: Europa, Tsjechië in dit geval. Een edel hopras wordt het zelfs genoemd. Saaz is genoemd naar de stad waar het wordt verbouwd (hoewel de stad nu Žatec heet…) en is de belangrijkste hop voor pilsners. De pilsgeur komt dus deels van het aroma van Saaz.
Het Duitse Beieren heeft de Hallertau Mittelfrüh hop, de traditionele smaakmaker voor de Helles (het Beierse pils, zeg maar).De Hallertau heeft een grassig aroma. Ook uit Engeland komen traditionele hoppen, zoals Fuggle en East Kent Golding. Die geven een wat kruidiger en vaak aards aroma. Zelfs Slovenië heeft een edele hop in huis: Styrian Golding, wat eigenlijk een geïmporteerde Fuggle is. Door de andere grond waarop het groeit, heeft het dus meer weg van de East Kent Golding. Terroir is dus ook bij hop van invloed.
Nieuwe wereld De Verenigde Staten worden de nieuwe wereld voor hop genoemd, met name het gebied rond de Cascade Mountains. De Willamette Valley en de Yakima Valley zijn inmiddels beroemde hopgebieden (en laten die nu vlak bij elkaar liggen…). Cascade, Citra, Willamette, de frisse fruitige hoppen komen uit het westen van de USA. Hier is de IPA-revolutie begonnen: West Coast IPA’s. De oude wereld staat echter niet stil en er zijn inmiddels ook nieuwe Europese rassen die een smaakvolle fruitigheid geven.
Probeer onze verschillende IPA’s om de verschillende hopsmaken te proeven!
Terroir Net als bij wijn wordt er dus bij hop gesproken over terroir. Een Fuggle uit Engeland ruikt en smaakt dus anders als die in Slovenië groeit. Een Duitse Cascade ruikt en smaakt anders dan de originele Amerikaanse variant. En een Nederlandse Fuggle of Cascade zal het bier ook weer anders doen smaken.
Klophop Vlakbij onze brouwerij ligt Stadstuin Klopvaart, en daar groeit al sinds de jaren ’70 hop! De afgelopen 40 jaar heeft daar wilde hop gewoekerd en heeft het zich gekruist met andere hoppen. Nu hebben we de hop gecultiveerd voor ons eigen bier. Eigen hop van Utregse grond en zoals veel hoppen genoemd naar het gebied: Klophop.
Er groeit in de Stadstuin niet zoveel hop dat we al onze bieren er mee kunnen brouwen. Niet dat we dat willen. Niet elk bier hoeft naar dezelfde hop te smaken. Elk bier heeft z’n eigen smaak. In het voorjaar van 2021 deelden we duizenden stekjes uit aan horeca en consumenten met als doel om ieder jaar in september een oogstfeest te organiseren met Klophop vanuit heel Nederland. Houd onze socials in de gaten wanneer dit feest precies is en kom langs om te helpen met hop plukken!
Mout is een belangrijke smaakmaker in bier. Naast de kleur zorgt mout ook voor body en de alcohol. In bier wordt er meestal gebruik gemaakt van gerstemout maar ook tarwe, haver, rogge of spelt kun je vinden in onze bieren. Ieder recept heeft een eigen mix aan mouten en ongemoute granen, een kans dus om eindeloos te spelen.
Voordat we het over de verschillende smaken van de verschillende granen gaan hebben, moet je eerst weten wat vermouten nu eigenlijk is. In het kort: bij een mouterij laten ze het graan een tijdje weken, vervolgens ontkiemt de korrel en de mouterij stopt dan dat proces door de korrels te drogen. Deze ontkieming versterkt de aanwezigheid van enzymen die nodig zijn voor het brouwproces. Het gedroogde graan heet dan mout.
Het eesten, het drogen van de ontkiemde korrels, kan op verschillende temperaturen worden gedaan en daar wordt het verschil in kleur en smaak van de mouten gemaakt. Licht geëest graan wordt pilsmout: geschikt voor lichte bieren. Als er wordt geëest op een iets hogere temperatuur krijg je pale mout, voor bieren met een iets meer gouden of licht ambere kleur. Bij elke hogere temperatuur wordt de mout dus donkerder en krijgt het andere smaken: van biscuit naar caramel tot chocolade.
Ongemout Voor sommige bieren wordt ook ongemout graan gebruikt; bij witbier en bokbier bijvoorbeeld. Bij lambieken is het zelfs een vereiste om 30% ongemoute tarwe te gebruiken. Die mout moet dan wel van sterke graanrassen komen, omdat het zetmeel pas tijdens het koken vrijkomt en niet al is aangemaakt door het eesten. Er zijn ook zetmeelhoudende producten die niet geëest kunnen worden zoals rijst en mais. Ook die worden ongemout genoemd. Ongemout wordt altijd in combinatie met gemoute granen gebruikt.
Gerst Het graan dat het meest gebruikt wordt in bier is gerst. Dit graan geeft het meeste rendement, én heeft een kaflaag die niet loslaat. Dat laatste is belangrijk omdat het graan daardoor weinig beschadigt tijdens de weg naar de brouwerij. Het rendement is belangrijk omdat de brouwer met gerst voor een graan kiest wat veel enzymen in zich heeft en daardoor minder mout nodig heeft dan bij een andere graansoort.
Als er in een bier andere granen worden gebruikt dan is dat bijna altijd in combinatie met gerst. De meeste andere granen geven problemen bij het filteren omdat er zoveel zetmeel in zit dat het wort een dikke pap wordt.
Tarwe Sommige bierstijlen hebben veel tarwe in zich, zoals de Duitse Weizen. Wist je dat weizen niet wit betekent maar tarwe? Tarwe heeft minder zetmeel en meer eiwit in zich dan gerst. Dat laatste zorgt voor een steviger schuimlaag. Verder geeft tarwe een wat rinse en weeïge smaak aan het bier en een voller mondgevoel.
Haver Haver gebruiken we ook steeds vaker en is een belangrijke factor in de troebelheid van New England IPA’s. Haver kan als mout of als vlokken worden gebruikt, die vlokken ken je vast uit granenontbijt. Haver geeft ook een voller mondgevoel en wordt dus gebruikt om bieren wat troebeler te maken. Daarnaast geeft haver een frisse smaak aan bier.
